۰۹ آذر ۱۴۰۱
به روز شده در: ۰۹ آذر ۱۴۰۱ - ۲۱:۴۹
فیلم بیشتر »»
ببینید| نگاه متفاوت مجید واشقانی به فشاری که روی بازیکنان تیم ملی در جام جهانی بود

ببینید| نگاه متفاوت مجید واشقانی به فشاری که روی بازیکنان تیم ملی در جام جهانی بود

ببینید | دلداری دادن بازیکن آمریکایی به رامین رضائیان پس از حذف

کد خبر ۸۶۷۱۸۱
تعداد نظرات: ۲۰ نظر
تاریخ انتشار: ۱۲:۵۲ - ۰۱-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۶۷۱۸۱
انتشار: ۱۲:۵۲ - ۰۱-۰۹-۱۴۰۱
داریوش فروهر؛ ۱۲ بُرشِ زندگی به بهانۀ ۱۲ ضربۀ مرگ
مرد را با 12 ضربۀ کارد از پا درآوردند و زن را با 24 ضربه. کجا؟ در خانه‌شان و در شامگاه 30 آبان 1377 و اگر در اول آذر یاد می‌شود بدان سبب است که خبر در اول آذر اعلام شد؛
  عصر ایران؛ مهرداد خدیر- اگر در بیست‌و‌چهارمین سالگرد قتل فجیع داریوش فروهر و همسرش پروانۀ اسکندری به 12  بُرش از زندگی اولی می‌پردازم نه بدان خاطر است که اهمیت قتل داریوش بیش از پروانه است و نه حتی به این خاطر که پروانه، پروانه‌وار به خاطر او سوخت یا زنی دور ازسیاست و اجتماع بود. شاید به این سبب باشد که اگر همسر داریوش فروهر نبود کشته نمی‌شد چندان که مرد را با 12 ضربۀ کارد از پا درآوردند و زن را با 24 ضربه. کجا؟ در خانه‌شان و در شامگاه 30 آبان 1377 و اگر در اول آذر یاد می‌شود بدان سبب است که خبر در اول آذر اعلام شد؛ خبری چندان هول‌ناک که یکی از همسایگان (که با  یکی از بستگان سببی نسبت داشت) تاب مشاهدۀ آن صحنه را نیاورد و سکته کرد و جان سپرد.
داریوش فروهر؛ 12 بُرش زندگی؛ 12 ضربۀ قتل فجیع
 
  داریوش فروهر از مشهورترین علاقه‌مندان دکتر محمد مصدق و از چهره‌های ملی بود که بارها در رژیم شاه به زندان افتاد. او در خرداد 1356 به اتفاق دکتر کریم سنجابی و دکتر شاپور بختیار در نامۀ سرگشاده به شاه خواستار گشایش فضای سیاسی و برگزاری انتخابات آزاد شدند ولی شاه اعتنا نکرد و به اسدالله عَلَم یار گرمابه و گلستان خود گفت: نه کارتر، جان. اف. کندی است و نه من شاهِ 15 سال قبل که زیر بار یکی مانند علی امینی بروم و به عمد به جای تن دادن به انتخابات یا انتصاب چهره ای سیاسی، جمشید آموزگار - یک تکنوکرات بیگانه با ظرایف سیاست - را به جای امیر عباس هویدا نخست‌وزیر کرد. تنها یک سال و سه ماه بعد اما دست به دامان همان سه نفر شد تا دولت ائتلافی تشکیل دهند. فروهر و سنجابی نپذیرفتند و بختیار که گویا پنهانی و قبل‌تر با فرح به توافق رسیده بود قبول کرد اما دیگر دیر شده بود؛ خیلی. ضمن این که فقط یک ماه قبل از پیشنهاد به فروهر و بعد صدیقی و سنجابی در کنفرانس خبری به مناسبت سالگرد 28 مرداد باز به دکتر مصدق طعنه زده بود.
 
   12 بهمن 1357 که امام خمینی به عنوان رهبر انقلاب به ایران بازگشت داریوش فروهر نخستین کسی بود که از هواپیما پیاده شد در حالی که کریم سنجابی در پاویون منتظر بود و شاپور بختیار در نخست‌وزیری خبر را دنبال می‌کرد. 12 بُرش از زندگی سیاسی مردی را که در خیابان هدایت تهران قربانی جنایتی با 12 ضربۀ کارد بر سینۀ مرد 70 ساله‌ای شد که مالامال از عشق مردم و ایران بود از این قرار می‌توان طرح کرد:
 
  اول؛ زندان/  دست کم 5 نوبت در رژیم شاه به زندان افتاده بود: 
 
- سال 1332 پس از کودتا علیه دولت ملی که 6 ماه به طول انجامید
- بازداشت سه ماهه در سال 1335 با حکم فرمانداری نظامی
- بازداشت یک سال و نیمه در سال 1338 به خاطر انتشار نشریۀ "آرمان ملت"
- اسفند 1341 به خاطر اعتراض به رفراندوم انقلاب سفید
- 1343 به دلیل حضور در جبهه ملی سوم (دو سال در حبس بود)
 
- در سال 1349 به خاطر اعتراض به جدایی بحرین، این نوبت سه سال در زندان بود...
 
   دکتر ناصر تکمیل همایون که هفته پیش درگذشت و از دوستان فروهر بود نقل می‌کرد دکتر منوچهر اقبال پای پلکان هواپیما به شاه می‌گوید: "اگر فروهر حرفی زده نیت سوء نداشته بلکه می‌خواسته قلمرو پادشاهی شما بیشتر باشد" و شاه در واکنش می‌گوید:" دکتر! سن تان بالا رفته، خرفت شده‌اید» و اقبال را در حضور دیگران سرافکنده می‌کند.
 
دوم؛ پیشنهاد نخست وزیری/ هم ناصر تکمیل همایون در مجلۀ اندیشۀ پویای شمارۀ 55 نوشته و هم دکتر هوشنگ نهاوندی از نزدیکان شاه و فرح و وزیر علوم دولت جمشید آموزگار در کتاب «آخرین روزها» - چاپ خارج از کشور- که پس از 17 شهریور 1357 و به بن بست رسیدن دولت شریف امامی حامل پیشنهاد شاه به او برای تشکیل دولت ائتلافی بوده است. چرا تکمیل همایون؟ چون ملاقات در خانۀ او صورت پذیرفته. آنچه هر دو نوشته‌اند با هم مطابقت دارد. فروهر در این ملاقات می‌گوید:" اعلی‌حضرت تا حالا ما را به زندان می‌انداختند و حالا سراغ ما آمده‌اند". نهاوندی می‌گوید: "به خاطر ایران از خود گذشتگی کنید" و پاسخ می‌شنود: "15 ماه پیش نوشتیم و نشنیدند والآن دیر شده چون حالا من هم اگر قبول کنم هیچ کس یارای ایستادن در مقابل موج انقلابی آیت‌الله خمینی را ندارد".
 
  سوم؛ سفر به پاریس/ داریوش فروهر چندان که در آغاز آمد مانند ابوالحسن بنی‌صدر، صادق طباطبایی، صادق قطب زاده و ابراهیم یزدی مسافر پروازی بود که رهبر انقلاب را پس از 14 سال تبعید به ایران بازمی‌گرداند. با این تفاوت که او تازه از ایران رفته بود. سنجابی از او خواسته بود تا آمد اطلاع دهد و لابد بی‌میل نبود خود را به عنوان رهبر ملی در کنار رهبر مذهبی معرفی کند. پیرمرد اما مطابق روایتی که در کتاب خاطرات خود نوشته دو ساعت منتظر نشست و خبری نشد. موبایل هم که نبود. علت این بود که امام از فروهر خواست قبل از دیگران پیاده شود و به سرعت پیامی را برای ارتشیان ببرد و او هم چنین کرد.
 
  چهارم؛ دولت موقت/ داریوش فروهر در حالی عضو دولت موقت شد که پیشنهاد خود او وزارت کشور بود ولی سر از وزارت کار درآورد و چون حقوق خوانده و به وزیر کشور- دکتر احمد صدر حاج سید جوادی- ارادت فراوان داشت و دبیر کل جبهۀ ملی – دکتر کریم سنجابی- هم وزیر خارجه شده بود وزارت کار را پذیرفت اما همان روز اول گفت: من وزیر کارگرانم نه وزیر کار و حداقل دستمزد کارگران را بدون مصوبۀ هیأت دولت سه برابر کرد و دولت را در مقابل عمل انجام شده قرار داد. ( در سال 57 دستمزد کارگران روزی 21 تومان – 21 تومان نه 21 هزار تومان! - بود و در سال 58 به 56 تومان رسید. در حالی که نرخ دلار همان بود و قدرت خرید سه برابر شد. )
داریوش فروهر؛ 12 بُرش زندگی؛ 12 ضربۀ قتل فجیع
 
  پنجم؛ هیأت حُسن نیت برای کردستان/ اشتهار به ایران‌دوستی و دموکراسی‌خواهی از او چهره‌ای ساخته بود که می‌توانست برای حل مناقشات در کردستان میانجی‌گری کند و این در حالی بود که از وزارت کار استعفا کرده و وزیر مشاور شده بود. دیگر اعضای هیأت عزت‌الله سحابی، مصطفی چمران و هاشم صباغیان بودند. عملکرد او طرف‌های مختلف را به نسبت راضی کرده بود و شخص امام خمینی هم به او اعتماد داشت، بیش از هر مصدقی دیگر. شاید به این خاطر که مصطفی خمینی پس از زندان در آغاز دهۀ 40 از شجاعت و سجایای اخلاقی او نزد پدر گفته بود  و به همین خاطر هر چند در دوران حیات امام هم به زندان افتاد اما با دستور مستقیم ایشان آزاد شد.
 
  ششم؛حزب دو نفره/ روزنامۀ کیهان برای تحقیر مواضع سیاسی او تعبیر «حزب دو نفرۀ ملت ایران» را به کار می‌برد تا بگوید جز زن و شوهر عضو و هوادار ندارد. هر دو عضو حزب دو نفره را اما کشتند و ده ها هزار نفر پیکر آن دو را در آذر 1377 تشییع کردند.
 
هفتم؛ انتخابات ریاست جمهوری/ داریوش فروهر در اولین دورۀ انتخابات ریاست‌جمهوری در سال 1358 نامزد شد و امید داشت کارگران، زنان، کردها و هواداران جبهۀ ملی به او رأی دهند. این اتفاق اما نیفتاد چرا که او تنها کاندیدای ملی گرا نبود و به ویژه خود بنی‌صدراگرچه هزینۀ کمتر پرداخته بود اما به مصدقی بودن شهرت داشت و نیز سید احمد مدنی. فاصلۀ آرای بنی‌صدر با دیگران چنان بود که مدنی و حسن حبیبی هم کمتر از یک پنجم او رأی آوردند و فروهر نفر چهارم شد با میزان رأیی که هیچ نسبتی با سوابق و شهرت او نداشت.
داریوش فروهر؛ 12 بُرش زندگی؛ 12 ضربۀ قتل فجیع
 
  هشتم؛ شیشه در بغل سنگ/ با شروع ترورها در سال 1360 یکی از مجلات وابسته به روزنامۀ اطلاعات تصاویر اعضای دولت موقت را به شکل بطری شیشه‌ای در طرحی روی جلد کشید و تیتر زد: گر نگه دار من آن است که من می‌دانم/ شیشه را در بغل سنگ نگه می‌دارد...
 
   می‌خواستند بگویند در ترورها آسیبی به اعضای دولت موقت نرسیده است این در حالی است که چند ماه قبل دکتر مصطفی چمران معاون نخست‌وزیر و وزیر دفاع ملی و عضو شورای مرکزی نهضت آزادی به شهادت رسیده بود. منظور البته ترورهای کور بود نه جبهه جنگ. 7 سال بعد اما یکی از همان چهره‌ها (کاظم سامی، وزیر بهداری) در مطب خود با ضربات کارد به قتل رسید و 10 سال پس از آن هم داریوش فروهر، وزیر کار.
 
  نهم؛ علاقۀ امام/ درست است که داریوش فروهر به اپوزسیون جدی جمهوری اسلامی بدل شده بود و میانه‌ای با اصل ولایت فقیه و حاکمیت روحانیون نداشت اما قتل او با طراحی درون دستگاه امنیتی احتمالا بیش از آن که با هدف حذف اپوزسیون داخل کشور باشد پیامی به سید محمد خاتمی رییس جمهوری اصلاح طلب وقت بود تا بداند مخالفان او در داخل ساختار اجازۀ اصلاح در همه جا را نمی‌دهند. از نشانه‌های علاقۀ شخصی و عاطفی رهبر فقید انقلاب خاطرۀ هاشم صباغیان است که وقتی برای ارایۀ گزارش کردستان به قم رفته بودند و فروهر کنار امام نشسته بود امام دست او را می گیرد و آرام حلقۀ طلا را انگشت او خارج می کند و به او می گوید: شما که نماز می‌خوانید انگشتر طلا در دست نکنید.
 
  دهم؛ کلت در زندان/ داریوش فروهر آن قدر به زندان رفته و به لحاظ قد و قامت و چهره شاخص بود که گاه او را تفتیش نمی‌کردند و یک بار با خود کلت برده بود که البته به رییس زندان تحویل داد و گفت وقتی آزاد شدم به من برگردانید!
 
  یازدهم؛ پوشش و گویش/ در دولتی که همه کت و شلوار پوش بودند و کروات می‌بستند او با پوشش متفاوت و ایرانی جلب توجه می‌کرد. سبیل‌ تاب داده‌ای داشت و ریش خود را می‌تراشید و شبیه مقامات بعدی جمهوری اسلامی نبود و از این نظر هم در خاطره‌ها مانده است.
 
   دوازدهم؛ قتل فجیع/ کارد آجین شدن او را به عنوان بُرش دوازدهم زندگی آورده ام در حالی که پایان زندگی او با این جنایت رقم خورد. اما این اتفاق سبب شد 45 روز بعد وزارت اطلاعات اعلام کند این جنایت را عوامل خودسر درون این مجموعه مرتکب شده اند. اتفاقی کم سابقه در ایران و حتی جهان که دستگاه امنیتی دست به چنین اعترافی بزند و همچنان مهم ترین اقدام دولت خاتمی به شمار می‌آید: «با کمال تأسف معدودی از همکاران مسؤولیت ناشناس، کج اندیش و خودسر این وزارت که بی شک آلت دست عوامل پنهان قرار گرفته و در جهت مطامع بیگانگان دست به این اعمال جنایت‌کارانه زده‌اند در میان آنها وجود دارد.» 
 
   اطلاعیه وزارت اطلاعات در 15 دی 1377 در حالی صادر می‌شد که پس از فروهرها دو نویسنده نیز ربوده شده و به قتل رسیده بودند. برخی روایت‌ها البته از محمد مختاری و محمد جعفر پوینده فراتر رفتند.  
ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۲۰
در انتظار بررسی: ۵۳
غیر قابل انتشار: ۱
Poorya261
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۲۷ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
12
اینکه گفتید دکتر مصطفی چمران هم از اعضای نهضت آزادی بوده برام جالب بود.چون حاکمیت اصرار داره که دکتر چمران رو فقط یه بسیجی انقلابی معرفی کنه که هیچ نسبتی با افکار امثال دکتر بازرگان و سحابی نداشته.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۳۶ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
19
خون چه انسانهای شریف و محترمی ریخته شده به ناحق از فروهر ها بگیر تا ...
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۴۱ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
16
مظلوم ترین های تاریخ معاصر
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۳۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
14
خدایش رحمت نماید
ناشناس
Netherlands
۱۴:۵۸ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
6
0
این فروهر های معروف(داریوش و جهانگیرو لیلا)با هم نسبتی داشتند؟البته لیلا دختر جهانگیر بوداین را میدانم.ولی نسبت داریوش باانها چه بود؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۸:۴۵ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
15
ترکیبی بود از نجابت و اصالت
Kian
Iran (Islamic Republic of)
۱۹:۱۳ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
14
آقای خدیر ممنون از قلم زیبای شما مثل همیشه عالی
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۹:۴۸ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
13
روح وطن‌دوستان واقعی شاد
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۲۰:۰۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
11
این برش ها از زندگی افراد مختلف، قابلیت جمع شدن به صوت یک مجلد با مطالبی متنوع و جالب را دارد.
دست مریزاد
مرتضی بهرامی
Iran (Islamic Republic of)
۲۰:۱۰ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
4
بسیار ممنون.
اینکه مرحوم فروهر به خاطر قضیه بحرین به زندان افتاده، در کجا ثبت شده؟ به منبع این مطلب نیاز دارم. اخیرا مطلبی در بارۀ جدایی بحرین نوشتم ولی در بارۀ واکنش شخصیتها به این قضیه، مطالب اندکی نصیبم شد. خیلی ممنون می شوم اگر در ایمیل بنده، منبع را بفرمایید.
با سپاس بسیار
عصر ایران ثبت از این بالاتر که سه سال به خاطر آن حبس کشیده؟ خاطرۀ نقل شده دربارۀ دکتر اقبال هم از دکتر تکمیل همایون بود.
ناشناس
Romania
۲۱:۴۸ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
1
آقای خدیر یک عکس از خودتون منتشر کنید با اجازتون بذارم عکس پروفایلم.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۲۲:۱۷ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
14
نوشته ای زیبا و در عین حال غم انگیز بود. اینکه حاصل دستکم دوقرن مباره ایرانیان چه فرجامی داشته است؟!
به گذشته که نگاه می کنید سروهای بلندبالا زیاد زیادند، به اکنونی که می نگری برهوتی بیش نیست. به کجا می رویم؟!
کوروش هخامنشی
Azerbaijan
۲۳:۰۳ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۱
0
2
در مورد سوابق مخالف ایشان با احزاب دیگر و رفتارهای عملگرایانه شان هم کاش مطلبی مینوشتید
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۱:۱۶ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۲
1
9
حیف و صد حیف از بزرگ مردانی که قدرشان را ندانستیم.
قاتلین به مجازات رسیدند؟؟؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۰۱ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۲
0
7
عصر ایران
ممنون از این مطلب فوق العاده. مردم نه در زمان اولین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری و نه اکنون با زندگی این بزرگمردان آشنا نبوده و نیستند. کاش این مطلب و مطالب مشابه دیگر به فرم کتاب چاپ شود تا از حافظه مردم پاک نشود
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۰۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۲
0
8
خدایش بیامرزد
محمد
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۴۶ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۲
0
2
ممنون. مقاله‌ی خوبی بود. ولی یادم نمی‌آید شاه به فروهر نخست‌وزیری را پیشنهاد داده باشد. تا آن‌جا که به یاد دارم به صدیقی و سنجابی و بختیار پیشنهاد می‌دهد
عصر ایران هم در خاطرات دکتر تکمیل همایون آمده و هم دکتر هوشنگ نهاوندی
سیاوش میرزابابایی
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۱۵ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۲
0
8
سلام به استاد گرامی جناب آقای مهرداد خدیر خسته نباشید بنده یکی خوانندگان امید جوان بودم دقیقاً از سال ۱۳۷۹ وقتی بیشتر روزنامه ها به دستور قاضی سعید مرتضوی به صورت فله ای تعطیل و توقیف شدند این کار ادامه داشت تا چهار پنج ماه پیش.به دلایلی که شاید کمتر قابل توجیه باشند.ولی به خدا دیگر خسته شده بودم الان در حدود چهل و سه سال است امیدوارانه اتفاقات و اخبار روز ایران را دنبال می کنم که امروز وضع و اوضاع مملکت درست می شود فردا درست می شود اما دیگر خسته شده ام آنقدر به امید گشایش و بهبود حداقلی اوضاع اخبار و نشریات را دنبال کردم که دیگر رمقی برایم نماند . به نشریه امید جوان دوست دیرین من سلام برسانید.به امید بهتر شدن حداقلی اوضاع همه مون و مخصوصاً کشور عزیزمان ایران به درود.
سجاد
Iran (Islamic Republic of)
۰۶:۱۶ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۳
0
9
اون دو خودسر چی شدند؟
مریم
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۴۳ - ۱۴۰۱/۰۹/۰۳
0
16
همین که خانمش حجاب نداشته ولی وزیر دولت موقت جمهوری اسلامی بوده و کاندیدای ریاست جمهوری و تایید شده و خانم خود بنی صدر هم فقط روسری داشته نشون میده حجاب اجباری بعدا ایجاد شده و ربطی به اهداف انقلاب 57 نداره
ادعای رسانه اماراتی: کی‌روش از نیمکت ایران جدا شد پیگیری تدابیر مقام معظم رهبری درباره وقایع اخیر استان سیستان و بلوچستان ادعای رابرت مالی: تهران بسیار نزدیک به داشتن مواد شکافت پذیر کافی برای ساخت بمب است کوشکی فعال رسانه ای اصولگرا: باید پیام رسان ها به طور کامل بسته شود تونس فرانسه را برد اما از جام جهانی حذف شد جامعه ایران 24 سال بعد از بازی ایران و آمریکا در جام 98 استرالیا 1 - 0 دانمارک/ صعود استرالیا به مرحله یک هشتم نهایی «عود» به نام ایران و سوریه ثبت جهانی شد آرسن ونگر درباره جام جهانی قطر: این بهترین نسخه از جام جهانی است؛ من در بهشت هستم سرکرده داعش کشته شد/ رهبر جدید انتخاب شد هافبک ۲۲ ساله باشگاه آرژانتینی در تمرین درگذشت شلیک دوباره ارمنستان به سمت منطقه قره‌باغ آذربایجان انهدام باند کلاهبرداری تحت عنوان شرکت هرمی/ ۶ متهم دستگیر شدند پله در بیمارستان بستری شد معرفی برترین‌های تلویزیون و رادیو آسیا/ نامی از صداوسیما نیست
وبگردی