کد خبر ۱۱۳۰۴۶۸
تاریخ انتشار: ۱۲:۵۳ - ۱۶-۱۰-۱۴۰۴
کد ۱۱۳۰۴۶۸
انتشار: ۱۲:۵۳ - ۱۶-۱۰-۱۴۰۴

قیمت واقعی کالاهای اساسی: مردم ۸۴ درصد بیشتر از نرخ مصوب پرداخت می‌کنند

قیمت واقعی کالاهای اساسی: مردم ۸۴ درصد بیشتر از نرخ مصوب پرداخت می‌کنند
یکی از مهم‌ترین چالش‌های کالابرگ جدید، شکاف میان قیمت‌های مصوب و قیمت‌های موجود در بازار آزاد است.

دولت با انتشار اطلاعیه‌ای رسمی از تغییر ساختار حمایت از ۱۲ قلم کالای اساسی خبر داد. بر اساس این تصمیم از این پس به جای تخصیص ارز ترجیحی به واردکنندگان نهاده‌ها و کالاهای اساسی در ابتدای زنجیره، ارز مورد نیاز آنها از طریق تالار دوم با نرخ بازار متشکل ارزی ولی با اولویت تامین، انجام می‌شود.

به گزارش تجارت نیوز، سپس، معادل ریالی یارانه حذف‌شده، مستقیم به صورت کالابرگ الکترونیک به خانوارها پرداخت می‌گردد. این اعتبار تنها برای خرید کالاهای اساسی با قیمت‌های مصوب ستاد تنظیم بازار از فروشگاه‌های مشخص‌شده قابل استفاده است.

این تغییر رویکرد، در تئوری می‌توانست اصلاحی ساختاری محسوب شود، چرا که حذف ارز ترجیحی، رانتی کلان را به جای حمایت از مصرف‌کننده به جیب دلالان و سوداگران واریز می‌کرد، اما با وجود اهداف بلندپروازانه، اجرای این طرح هم در میدان عمل با موانع و سوال‌های اساسی روبه‌روست.

تجربه تاریخی سیاست‌های حمایتی در کشور نشان می‌دهد که موفقیت این‌گونه طرح‌ها همواره در گرو تطبیق پویا با واقعیت‌های اقتصادی است. نمونه بارز آن، بحث پرداخت یارانه نقدی است که در ابتدا با مبلغی مشخص آغاز شد، اما با گذشت زمان و افزایش قیمت‌ها، این مبلغ ثابت ماند و از قدرت خرید آن به شدت کاسته شد.

این خطر برای طرح کالابرگ جدید نیز محتمل است. ممکن است این طرح در کوتاه‌مدت و در یک مقطع خاص، بخشی از فشار معیشتی را کاهش دهد، اما اگر سازوکار روشن و الزام‌آوری برای افزایش متناسب اعتبار کالابرگ همگام با نرخ تورم کالاهای اساسی پیش‌بینی نشده باشد، در درازمدت اثر خود را از دست خواهد داد و مانند یارانه نقدی، به پرداختی ثابت و بی‌اثر تبدیل می‌شود.

شاید حیاتی‌ترین چالش، همان شکاف چشمگیر بین قیمت‌های مصوب ستاد تنظیم بازار و قیمت‌های جاری در بازار آزاد باشد. داده‌های عینی از بازار حاکی از آن است که قیمت کالاهایی مانند گوشت، مرغ، تخم‌مرغ و روغن در بازار آزاد گاه بین 50 تا چندصد درصد بالاتر از نرخ‌های مصوب است.

بخش پروتئین حیوانی، بارزترین نماد ناکامی در تثبیت قیمت است. این یعنی خانواده‌ها برای خرید یک شانه تخم‌مرغ باید بیش از 6 برابر قیمت رسمی پرداخت کنند. میانگین این قیمت‌ها نشان می‌دهد مردم به طور متوسط حداقل ۸۴ درصد بیشتر از نرخ مصوب پرداخت می‌کنند.

تورم به بخش کالاهای خشک و پایه نیز رسوخ کرده است. برنج ایرانی که قیمت پایه آن حدود ۲۰۰ هزار تومان در کیلوگرم تعیین شده با قیمت‌های ۳۴۰ هزار تومان به بالا به فروش می‌رسد.

تاریخ اقتصادی کشور نشان می‌دهد که این‌گونه طرح‌ها در نهایت به سرنوشتی مشابه ارز ترجیحی دچار می‌شوند. آنها در بهترین حالت، مُسکنی موقت هستند و در درازمدت نه تنها مشکل را حل نمی‌کنند، بلکه با ایجاد اختلال در مکانیسم طبیعی عرضه و تقاضا، موجب پیدایش کمبود، کیفیت پایین‌تر و بازار سیاه می‌شوند.

ارسال به دوستان
ایرانی بودن از کجا آمده؟/ نام ایران ساختهٔ دورهٔ رضاشاه نیست اصلاح تعرفه‌ها چقدر به کاهش ناترازی برق کمک می‌کند؟ نفت روی ترمز افزایش قیمت زد یک کرسی دیگر سنای آمریکا به دموکرات ها رسید/ 55 کرسی سقوط قیمت طلای جهانی به زیر سطح ۴۰۰۰ دلار آخرین وضعیت بازار رمزارزها در جهان/دارندگان بیت‌کوین با زیان از بازار خارج می‌شوند خالی کردن سطل زباله روی سر دانش آموز توسط معلم (+عکس) / احضار و توقف تدریس عراقچی: چرا به رنج مردم غزه در سرمای زمستان توجه نمی شود؟ اعتصاب ۴ میلیون کارگر در اسپانیا / اعتراض به هزینه مسکن کابل‌های اینترنت چگونه زیر اقیانوس نصب می‌شوند؟ تهدید ایران / سکونت دادستان آمریکا در پایگاه نظامی ۶۰ سال جوان‌سازی در ۵۰ روز؛ دانشمندان ساعت پیری سلول‌های خون را عقب کشیدند تذکر محافظ مقبره سرباز گمنام به وزیر جنگ آمریکا بهای سنگین ِصرفه‌جویی در ساختار: چابک‌سازی سازمان، ابرمدیرها را فرسوده می‌کند اژه ای: گرفتاری‌های معیشتی زیاد است / بسیاری از افراد، از جمله در مجموعه دستگاه قضایی، در تنگنای شدید مالی قرار دارند / کسانی هستند که با حقوق اندک، روزگار می‌گذرانند